Новае жыццё старога аргана

Арган з 200-гадовай гісторыяй зноў загучаў у касцёле Святых Апосталаў Пятра і Паўла ў Старых Васілішках, дзе нядаўна прайшоў першы канцэрт інструментальнай музыкі. 

Значная і радасная для беларускай культуры падзея сабрала не толькі жыхароў Шчучыншчыны, але і ганаровых гасцей з Мінска. Сябры апякунскага савета Клуба-музея Чэслава Немэна арганізавалі ў касцёле ў Старых Васілішках прыгожую імпрэзу – канцэрт з удзелам сусветна вядомых музыкаў з Мінска: квартэта “Акварэль”. Першы канцэрт пад гукі адноўленага аргана дала салістка Нацыянальнага акадэмічнага Вялікага тэатра оперы і балета Рэспублікі Беларусь Ірына Кучынская. Гучала нямецкая класіка. 


Гукі аргана пранікалі ў душу, насычалі сваёй сілай і ў той жа час расслаблялі. Музыка, чароўная і ўнікальная, дарыла асаблівае пачуццё супакаення, прымушала задумацца аб вечным. Гэта была сапраўдная музычная тэрапія, якая падаравала цудоўны настрой на ўвесь дзень. 
Хацелася больш даведацца пра арган. “Кароль інструментаў” – менавіта так называюць духавы арган за вялікія памеры, шыкоўны дыяпазон гучання і ўнікальнае багацце тэмбраў. Арган у касцёле ў Старых Васілішках з’яўляецца “баракальным інструментам” канца XVIII стагоддзя, які перажыў перыяды папулярнасці і забыцця. Інструмент быў зроблены ў Будславе. З’явіўся ён дзякуючы сям’і Ятцантаў – выхадцаў з Германіі, якія мелі сваю справу ў Вільні.
Раней старавасілішкаўскі арган выкарыстоўваўся падчас правядзення службаў у храме. У 1958 годзе касцёл закрылі, і арган змоўк. За 200 гадоў яго існавання драўляныя часткі ўсохліся, утварыліся вялікія расколы. Сёння інструмент практычна адноўлены, за зіму плануецца поўнасцю аднавіць рэгістры, каб да Дня святых Пятра і Паўла ў чэрвені арган загучаў у поўную сілу. 
– Да мяне звярнуліся з просьбай адрамантаваць арган у касцёле Святых Апосталаў Пятра і Паўла ў вёсцы Старыя Васілішкі, – расказвае арганны майстар ксёндз Дзмітрый Лотаў. – Цяжка было даць гарантыі, але мне хацелася аднавіць інструмент. Галоўнае, што ўсё старое і гістарычнае павінна было захавацца. Частку аргана, якая была найбольш пашкоджана, давялося вывезці для рэстаўрацыі ў Маскву. На працягу трох гадоў з маім калегам Уладзіславам Іодзісам мы вярталі жыццё гэтаму цудоўнаму інструменту. Але справіліся! Наша карпатлівая праца ўвянчалася поспехам: арган ізноў загучаў прыгожа, аўтэнтычна, як і два стагоддзі таму. 

Спецыялістам удалося аднавіць гістарычны строй камертона. У чэрвені гэтага года арган выдаў першыя пасля рэстаўрацыі гукі, а зараз у ім дзейнічаюць тры рэгістры, што дастаткова для выканання складаных твораў. Усяго ён налічвае 10 рэгістраў (радоў труб аднолькавага тэмбру). 
Гісторыя ўнікальнага аргана цесна звязана з гісторыяй жыцця выдатнага сына Шчучыншчыны – Чэслава Немэна. Маленькі Чэсік у свой час слухаў чароўныя гукі “караля інструментаў”. Да таго ж бацька вядомага музыканта іграў на гэтым самым аргане. 
Намеснік начальніка аддзела ідэалагічнай работы, культуры і па справах моладзі райвыканкама А.Г. Амшэй падзякаваў усім за падтрымку і арганізацыю першага канцэрта адноўленага аргана. Аляксандр Генрыхавіч перакананы, што цяпер, калі “ажыў” старадаўні інструмент, з’явяцца новыя магчымасці для рэалізацыі разнастайных культурных і турыстычных праграм. 
Шмат добрых слоў выказалі госці. У сваёй прамове кінасцэнарыст Вера Юр’еўна Савіна адзначыла, што там, дзе ёсць геній месца, няма месца забыццю. А такім геніем для Старых Васілішак стаў Чэслаў Немэн.
– Для нас вялікі гонар паслухаць арган на радзіме сусветна вядомага музыканта. У жыцці трэба не толькі браць ад таго, хто больш таленавіты за нас, але і аддаваць даніну павагі і памяці. У гэтым сэнс нашай справы, – дадала яна.
Пасля канцэрта ўдзельнікі і госці свята наведалі дом, дзе нарадзіўся Чэслаў Немэн, каб у чарговы раз адчуць непаўторны дух “генія месца”, што прысутнічае ў невялікай вёсачцы, якая да гэтага часу прываблівае тысячы прыхільнікаў творчасці нашага славутага земляка.
Сяргей КАСПЯРЧУК.
Фота аўтара.

Добавить комментарий

CAPTCHA
Этот вопрос задается для того, чтобы выяснить, являетесь ли Вы человеком или представляете из себя автоматическую спам-рассылку.
Введите ответ (Fill in the blank)