Стадаляны – вёсачка руплівых гаспадароў

І зноў мы ў дарозе. На гэты раз яна прывяла нас у Васілішкаўскі сельсавет, у невялікую вёсачку Стадаляны. Заехаць сюды параіла старшыня Васілішкаўскага сельвыканкама Тамара Іванаўна Зубрыцкая. Яна і сама чакала нас ля дома старэйшай жыхаркі Стадалян – Ганны Пятроўны Мазуркевіч, якая сёлета адзначыла свой 93-ці дзень нараджэння.

– Ганна Пятроўна – мая першая памочніца, – крыху здзівіла Тамара Іванаўна. – Так-так, нягледзячы на паважаны ўзрост, любую пасільную просьбу гатова выканаць. І людзі яе паважаюць. 
А Ганна Пятроўна ўжо сустракала нас у сваёй чысценькай утульнай хатцы. Нават і не скажаш, што гэтай акуратнай малажавай бабульцы ўжо за дзевяноста. 
На роднай зямлі і дыхаецца па-асобаму
– У Стадаляны прыехала, калі мне было чатырнаццаць гадкоў, – расказвае Ганна Пятроўна. – Так атрымалася, што да гэтага жыла ў вёсцы Нявіша ў сваіх дзядулі і бабулі. Вучылася ў школе ў Прымаках, там і закончыла сем класаў. Цяжка захварэла мама і хутка пайшла з жыцця. А я пераехала да таты ў гэту вёску. Тут яшчэ жыў мой малодшы брат. Толькі і тата нядоўга затрымаўся на гэтым свеце… І засталіся мы зусім адныя.


Адразу пасля школы мама аддала Ганну Пятроўну вучыцца шыць. Дзяўчынка хутка засвоіла гэту навуку і трэба сказаць, што атрымлівалася ў яе нядрэнна. Гэта і дапамагло ім з братам выжыць, калі засталіся без бацькоў. Дзяўчына шыла вяскоўцам вопратку, а яны ў сваю чаргу дапамагалі, чым маглі. 
– Колькі ў вёсцы было дзяўчат – усе насілі сукенкі, якія я шыла, – расказвае бабуля. – Калі яны замуж ішлі, я ім ўсім вясельныя ўборы майстравала і фату кожнай прыдумвала – такая ў мяне была здольнасць. А яшчэ і вышывала сама, і ткала… 
У Стадалянах сустрэла Ганна Пятроўна і свайго мужа. Нарадзіліся ў маладых двое дзетак: дачушка і сынок. Дзеці выраслі, вывучыліся і пакінулі бацькоўскае гняздо. Дачка закончыла медыцынскае вучылішча, цяпер ужо на пенсіі, але яшчэ працуе старэйшай медсястрой у адной з абласных бальніц, а сын атрымаў прафесію ў Гродзенскім сельскагаспадарчым інстытуце і цяпер займае пасаду генеральнага дырэктара ААТ “ГроднаАблсельгастэхніка”. Цяпер у бабулі тры ўнучкі і дзве праўнучкі. 
І ў свае дзевяноста тры Ганна Пятроўна не можа сядзець без справы. Як ні просяць дзеці паберагчы сябе, не мыць бялізну, агарод не палоць, парадкі не наводзіць, хіба ж яна паслухае?! Сын нават ножкі ў крэсла абрэзаў, каб матулі было бяспечна: у мінулым годзе яна ўбачыла ў куточку павуцінку і вырашыла абавязкова зняць яе. З крэсла не дастала, дык на стол забралася. У выніку ўпала і зламала руку. І гэта пры тым, што ў маладосці яна вельмі баялася вышыні. 
– Толькі ў гіпсе сядзець я катэгарычна адмовілася, – гаворыць Ганна Пятроўна. – І як доктар мяне не ўгаворваў, я не згадзілася. А ў мяне была святая вадзічка, якую мне прывёз ксёндз Зэнон Рамэйка. Я тою вадзічкаю мазала руку, і яна зраслася вельмі хутка. І сёння я ўсё ёю раблю. 
Слухала Ганну Пятроўну і не пераставала здзіўляцца. Яна сама вырошчвае расаду, поле гарод, садзіць каля дома кветкі. А яшчэ … дэкламуе вершы, якія вучыла некалі ў школе, помніць усе песні, што спявала яе бабуля, калі прала кудзелю! І як сама гаворыць, умее зрабіць “розну дэкарацыю” – разам з іншымі жанчынамі ўпрыгожвала мясцовую каплічку, куды вяскоўцы ходзяць на службу кожную суботу. А ў маладосці майстравала з паперы цудоўныя кветкі. 
Усё сваё жыццё Ганна Пятроўна была гаспадыняй адмысловай: і пячэнні розныя выпякала і пірагі вельмі смачныя, на вяселлях дапамагала гатаваць ежу. І не толькі па доме ўсю работу паспявала зрабіць – заўсёды трымалі вялікую гаспадарку – але і ў мясцовым калгасе працавала малаказборшчыцай. Нават граматы атрымлівала за добрасумленную працу. І калі муж пайшоў з жыцця, а гэта ўжо амаль сорак год таму, яшчэ доўга даглядала карову і іншую жывёлу. Цяпер ужо, канечне, сілы не тыя
Перад тым, як развітацца, Ганна Пятроўна прадэманстравала мне свой агародзік, памідоркі, якіх зашмат вырасла з расады, і цяпер бабулька перажывае, куды іх прыстроіць, каб не загінулі. А яшчэ адна праблема – дзе знайсці новага ўладальніка для кніг, якія яна беражліва захоўвае на паліцах… 
– Суседзі ў мяне вельмі добрыя – сям’я Жолікаў, заўсёды ўсім дапамогуць, – на маю заўвагу, што жыць адной у такім узросце ўжо цяжкавата, адказала Ганна Пятроўна. – А да дзяцей не хачу, хоць яны і клічуць пастаянна. Тут мая хатка, тут мая родная зямелька. Тут мне нават дыхаецца па-асобаму…
Амаль шэсць дзесяцігоддзяў разам
Данута Адамаўна і Юзэф Юзэфавіч Жолікі аказаліся людзьмі вельмі прыемнымі, шчырымі і працавітымі. 
– Мы – мясцовыя, – расказвае Данута Адамаўна. – Нашы сем’і жылі на хутарах, непадалёку. Адзін аднаго мы ведалі задоўга да таго, як пажаніліся. Разам на танцы хадзілі сюды ў Стадаляны. Сям’ю мы стварылі ў 1961-ым годзе, ужо 57 гадоў жывём душа ў душу. 


– А я да гэтай пары вельмі люблю сваю Данусю, яна ў мяне – самая лепшая, – гэтае кранаючае прызнанне Юзэфа Юзэфавіча, па ўсім відаць, зусім не здзівіла Дануту Адамаўну, якая таксама цэніць і шануе свайго мужа і ганарыцца ім. 
– Наша сям’я вялікая, на святы збіраюцца дзеці, ўнукі – усіх чалавек дваццаць, – гаворыць Данута Адамаўна. – І праўнукаў у нас ужо сем. Ці ж ёсць большае шчасце? 
Пасля заканчэння школы Данута Адамаўна працавала ў паляводстве, а затым касірам у канторы калгаса імя Суворава. Калі нарадзіліся дзеці, прыйшлося пакінуць работу – не так-та проста вырасціць двух сыноў і дзвюх дачушак. А Юзэф Юзэфавіч і на трактары шчыраваў, і на камбайне. Калі на пенсію выходзіў, старшыня гаспадаркі яму нават трактар падарыў за выдатную работу. Цяпер гэта тэхніка з усімі прыладамі перайшла да малодшага сына, які жыве ў Лычкаўцах, дарэчы, перадавога камбайнера ААТ “Васілішкі. 
Нягледзячы на тое, што здароўе ўжо крыху падводзіць, Данута Адамаўна і Юзэф Юзэфавіч яшчэ вырошчваюць курачак і трусоў, садзяць гарод. І корм для курэй – пшаніцу – таксама сеюць. Удзячны яны кіраўніцтву мясцовай гаспадаркі, што ўбраць вырашчаны ўраджай дапамагае – выдзяляе камбайн руплівым гаспадарам.
Раней, калі выдавалася свабодная хвілінка, Данута Адамаўна вязала шкарпэтачкі, кофты і іншыя рэчы. Цяпер пачаў падводзіць зрок і любімы занятак прыйшлося пакінуць. 
– А вось учора да нас прыехалі работнікі Шчучынскай бібліятэкі з рознымі кнігамі і часопісамі, – гаворыць Данута Адамаўна. – Дык я шмат набрала – люблю чытаць. 
На надворку ў маіх суразмоўцаў – чысціня і парадак, адчуваецца гаспадарская рука. Юзэф Юзэфавіч – вялікі аматар тэхнікі і ўсё можа зрабіць сваімі рукамі. Дом для сваёй сям’і таксама сам пабудаваў. 
А на сонейку чакае сваёй чаргі для пасадкі расада кветак. Пакуль яшчэ не сезон, а вось праз некаторы час увесь двор будзе патанаць у прыгожых кветках, вырашчаных рукамі Дануты Адамаўны. 
Я шчыра ад усёй душы пажадала гэтым прыемным людзям моцнага здароўя і доўгіх год жыцця разам. Іх сям’я – сапраўдны прыклад таго, як трэба ўмець шанаваць адзін аднаго. 
Дбайныя гаспадары


– Мы купілі дом у Стадалянах і пераехалі сюды амаль пяць год таму, – расказваюць Гэлена Вацлаваўна і Станіслаў Іосіфавіч Теслюкевічы. – Раней жылі непадалёку – у Біцеўцах. А тут і аўтобус ходзіць, і на работу ў Васілішкі мужу лягчэй дабірацца было. Цяпер ён ужо на пенсіі, а працаваў у калгаснай будаўнічай брыгадзе. 
– Нічога не магу сказаць дрэннага пра свайго Станіслава, – кажа Гэлена Вацлаваўна. – І працавіты, і мяне ніколі не крыўдзіў, і чалавек добры, майстравы. Мы ж сюды як пераехалі, дом самі абуладкоўваць пачалі. І фарбавалі, і штосьці рамантавалі. Участак апрацавалі, цяпер вось гарод пасадзілі. 
Сын Гэлены Вацлаваўны і Станіслава Іосіфавіча жыве разам з бацькамі, працуе ў мясцовай гаспадарцы ў паляводстве. А ў дачкі – свая сям’я, і жывуць яны ў Ражанцы. 
– Заўсёды трымалі вялікую гаспадарку, – сумуе па тых часах Гэлена Вацлаваўна. – І па тры каровы, і гусі, і качкі, і куры, і авечкі, і конь быў. Ніколі не думала, што калі-небудзь буду жыць без каровы. Прыйшлося ўсё прадаць – здароўе ужо не дазваляе. І тут вяскоўцы толькі курэй трымаюць. 
Калі знойдзецца свабодная хвілінка, Гэлена Вацлаваўна любіць і тэлевізар паглядзець, і пачытаць штосьці. Як кажа сама – ёй усё цікава. А самае вялікае яе захапленне – кветкі. Чаго толькі не ўбачыш летам у яе прыгожым кветніку! А дома адразу кідаюцца ў вочы дзіўныя вышыванкі – адразу відаць, што працавала над імі сапраўдная майстрыха.
А вось Станіслаў Іосіфавіч – грыбнік заядлы. Любіць з кошыкам пахадзіць па лесе, нават нягледзячы на тое, што ў месцы грыбныя трэба ехаць на веласіпедзе за кіламетраў дзесяць. 
Непадалёку ад дома пасадзіў Станіслаў Іосіфавіч маладзенькія бярозкі. Праз некалькі год яны вырастуць і нададуць яшчэ большую прыгажосць дагледжанаму дворыку сям’і Теслюкевічаў. Няхай у Стадалянах становіцца ўсё больш такіх дбайных гаспадароў, каб не пуставаў ніводны дом, а сядзібы пераліваліся ўсімі колерамі вясёлкі ад прыгожых кветак.
Ганна РУДСКАЯ.
Фота аўтара. 

Добавить комментарий

CAPTCHA
Этот вопрос задается для того, чтобы выяснить, являетесь ли Вы человеком или представляете из себя автоматическую спам-рассылку.
Fill in the blank.