Ежа – з печы, вада – з крыніцы, або У чым сакрэт даўгалецця вяскоўцаў з Новай Спушы?

Іх дом па-над рэчкай…
Марыя Уладзіміраўна і Іосіф Герасімавіч Кургуны жывуць у вёсцы Новая Спуша. Аднак праехаўшы праз усю вёску іх дома мы так і не знайшлі. Папрасілі дамогі ў вяскоўцаў. 
– Кургуны жывуць вунь там, за рэчкаю, на хутары, – паказала рукою ў бок лесу ветлівая жанчына. – За вёскаю павярніце налева, і будзе акурат іх дом. 
І праўда. Праз некалькі хвілін дарога пасвятлела, і за кронамі магутных дрэў паказаўся прыгожы драўляны дом. 
Прызнацца, даўно не бачыла такога маляўнічага месца! Вакол – густой сцяною лес. Да хаты Кургуноў вядзе ладны, драўляны масток праз рэчку Спушанку. Так і хацелася заспяваць: “Кладачка тоненька, вада халодненька…” Другой дарогі на хутар няма, таму пакінуўны машыну на беразе і “абвесіўшыся” фотатэхнікай, рушыла праз масток. 
Марыя Уладзіміраўна і Іосіф Герасімавіч Кургуны выйшлі насустрач, прывіталіся. На момант падалося, што прыехала да сваякоў, так сардэчна сустрэла мяне гэта сямейная пара. 


Як Зюня да Мані ў сваты хадзіў
Марыя Уладзіміраўна і Іосіф Герасімавіч Кургуны ў верасні адзначаць 60 гадоў сумеснага жыцця! Ён з 1935 года нараджэння, яна – з 1940. Хай і мінула больш за паўстагоддзя з моманту іх знаёмства, аднак сваю першую сустрэчу брыльянтавыя юбіляры памятаюць і сёння. 
Іосіф вярнуўся з арміі і вырашыў ажаніцца. Яго малодшы брат расказаў, што ў вёсцы Клачкі жыве вельмі прыгожая дзяўчына Маня, з якой яны на адным вяселлі гулялі. Доўга не разважаючы Зюня (так па-вясковаму называлі хлопца) пасватаўся да той прыгажуні. Сваты гарбуз не атрымалі, бо Мані незнаёмец спадабаўся.
– Я ўбачыў першы раз сваю Маню – і адразу закахаўся, зразумеў, што мая! – прызнаўся мужчына.
Зюня хадзіў да Мані пешшу, ездзіў на веласіпедзе. Затым праз год маладыя згулялі вяселле, і дзяўчына пераехала жыць да свайго суджанага. 


За што Кургуны ўдзячны Сапегам?
Не магла не спытаць, чаму Кургуны вырашылі жыць наводшыбе? Аказалася, што гэта не проста дом, а радавое гняздо Іосіфа Герасімавіча, якое дасталася яму ад бацькі Герасіма, а таму ад яго бацькі – Мацвея, які працаваў лесніком у самых Сапегаў. Яны і далі дом Кургунам у карыстанне. Дарэчы, Яўстафій Саверын – адзін з Сапегаў 20 стагодзя – нарадзіўся ў Спушы! Вось такія знакамітыя землякі.


 Іосіф Герасімавіч расказаў, што любоў да леса ў іх сям’і ў крыві. Яна перадалася яго бацьку, і яму самому – праз усё жыццё працаваў мой суразмоўца ў лясной гаспадарцы. Не раз адказнага і добрасумленнага работніка ўзнагароджвалі граматамі і пахвальнымі лістамі. У яго скарбонцы дасягненняў нават медаль ёсць за добрую працу. Побач з мужам пэўны час працавала і Марыя Уладзіміраўна. Можа таму, жыць у лесе, на лоне прыроды Кургунам у радасць. Лес у сваю чаргу шчыра аддзячвае іх дарамі – грыбамі ды ягадамі.


Вадзіца з крыніцы 
Аднак жыць на хутары не кожны здолее. Людзей побач няма. Адно толькі паштальён часта завітвае. А яшчэ ў Кургуноў няма калодзежа. Усё жыццё мае героі ваду бралі з крыніцы. Вось толькі б’е яна не побач з домам, а ў лесе. Цяпер усё часцей па ваду ходзяць дарослыя дзеці. А калі бялізну памыць трэба, агарод паліць, у лазню схадзіць – рэчка выратоўвае. Раней праз яе была пракладзена тоненькая кладачка. Увесну вада выходзіла з берагоў. Аднойчы дзеці прыехалі на свята, а перайсці да бацькоў так і не змаглі. Тады за справу ўзяўся адзін з зяцёў, адшукаў спецыялістаў, якія і дапамаглі вырашыць праблему. Хутка два берагі ракі злучыў высокі драўляны мост з поручнямі. Цяпер хадзіць праз яго – адно задавальненне. 

Вось такія пірагі 
Дом у Курганоў прасторны, дагледжаны. Усюды – дываны – справа рук гаспадыні. Раней Марыя Уладзімірўана шмат вышывала, ды толькі ўсе вышыванкі дзецям ды ўнукам раздарыла. Цяпер вышываць цяжка, таму наша гераіня ўсё больш чытае. 
 На кухні – руская печ. Адразу прыпомнілася, што і ў нас была такая. Ежа з печы – асаблівая, такую не згатуеш ні на адной сучаснай газавай плітцы. 
– Калі Маня пірагі пячэ – я з вуліцы іх салодкі водар адчуваю і спяшаюся з усіх ног да стала, – хітра прыжмурыўшы вочы, усміхаецца спушанскі гурман. 
Па ўсяму відаць, ведае Марыя Уладзіміраўна, як падабраць той самы ключык да сэрца мужчыны. 
– Мужа свайго трэба шанаваць, даглядаць, карміць у час і ўсім свежанькім! – шчыра дзеліцца сваім жаночым сакрэтам мая суразмоўца. – Калі мужчына дагледжаны, тады і сварбаў не будзе ў доме. 
Іосіф Герасімавіч у сваю чаргу таксама ведае, як задобрыць жонку – частуе яе свежым мядком. Аказалася ён з маладосці – заядлы пчаляр. Вось такія салодкія хобі ў нашых герояў. 


Жывуць у згодзе 
Разам Кургуны выхавалі траіх дзяцей – Святлану, Тамару і Уладзіміра. Як належыць добрым дзецям, дагледзелі да старасці сваіх бацькоў. 
– Жылі мы мірна, уступалі адзін другому, выбачалі, шкадавалі, падтрымлівалі, – у азін голас кажуць Марыя Уладзіміраўна і Іосіф Герасімавіч. – У жыцці ўсяго хапала. Асабліва цяжка на ногі станавіцца было, аднак мы не здаваліся. 
 Да працы і Марыя Уладзіміраўна і Іосіф Герасімавіч прывучаныя з малых гадоў – абодва выхаваліся ў шматдзетных сем’ях, таму заўсёды ў іх быў вялікі надзел зямлі, агарод, гаспадарка. І сёння хлеўчык не пустуе. У ім – куры і трусы. Побач з домам – цяпліца, лазня – гэта ўжо гаспадарліваць дзяцей. Дарэчы, дэфіцыту зносін Кургуны з-за аддаленасці ад вёскі не адчуваюць, бо кожны тыдзень прыязжаюць дзеці, унукі і праўнукі. У Кургуноў пакуль 5 унукаў і 5 праўнукаў. Шосты – вось-вось народзіцца! 


Сіла сям’і – у традыцыях
Самае вялікае шчасце для Марыі Уладзіміраўны і Іосіфа Герасімавіча, калі ўсе родныя з’яджаюцца да хаты. Заўсёды на Каляды і Вялікдзень у доме Кургуноў людна і шумна. За сталом збіраецца 24 чалавекі. І гэта, калі не лічыць малечу! Марыя Уладзіміраўна частуе ўсіх сваімі фірмовымі пірагамі, катлетамі і іншымі прысмакамі. Не забываюць дзеці і ўнукі пра Дні нараджэння бабулі і дзядулі і іншыя святы, заўжды тэлефануюць, прыязжаюць. Клапат пра блізкіх – стаў традыцыяй у гэтай сям’і.
На сцяне дома Кургуноў і на буфеце – партрэты ўсіх дарагіх сэрцу людзей. Па цэнтры – партрэт маіх суразмоўцаў у маладосці, як заснавальнікаў вялікага і дружнага роду. 
Развітваючыся са сваімі героямі, шчыра парадавалася за тое, што ёсць на Шчучыншчыне такія па-сапраўднаму дружныя сем’і, на якіх хочацца раўняцца. Сустрэча з гэтымі цікавымі людзьмі прайшла на адным дыханні. 
Я адыходзіла, а Марыя Уладзіміраўна і Іосіф Герасімавіч Кургуны, махалі ўслед. Маляўнічы спушанскі хутар аддаляўся… І я там была, мёд ды крынічную ваду піла! 
Ганна КАСПЕР.
Фота аўтара.

Добавить комментарий

CAPTCHA
Этот вопрос задается для того, чтобы выяснить, являетесь ли Вы человеком или представляете из себя автоматическую спам-рассылку.
Fill in the blank.